سفره سنتی شاه پری از کجا آمده است و دلیل بودن عروسک در این سفره چیست؟ وهمرو و بی بی سه شنبه نیز سفره دارند

پرسش: 

سفره سنتی شاه پری از کجا آمده است و دلیل بودن عروسک در این سفره چیست؟ وهمرو و بی بی سه شنبه نیز سفره دارند

پاسخ: 

سفره هایی مانند «شاه پَری»، « وَهمَرو» و «بی بی سه شنبه» هریک ریشه در باورهای سنتی دارند. برخی از آنها به پریان کهن (موجودات افسانه یی ناشناخته) که پیش از زرتشت به آن باورداشتند نسبت دارد، سفره «شاه پری» بیگمان به باورهای باستانی برمی گردد. اینکه اکنون سفره ای رابرایش گسترده می کنند به انگیزه «زادروز فرزندان از دست رفته است»، از آنجا که پیش از شناخت میکروب ها، شوه (دلیل) برخی از مرگ ها و درگذشتن های پی در پی به ویژه برای خردسالان ناشناخته بوده است. باور گروهی از مردم باستان براین بوده که با خشنودی «پریان» و سفره ای که برایشان خواهند داشت ازآن پس کودکشان زنده خواهند ماند. برای یادبود خردسالان درگذشته نیز در این سفره «اروسک هایی باپارچه دوخته شده و از پنبه پرمی کردند» و برای یادبود فرزندشان برسفره می گذاشتند، چنانکه هم اکنون نیز فرتور (عکس) درگذشته را برسفره مراسم آیینی درگذشتگان قرار می دهند. به زبانی ساده تر سفره شاه پری جشن زادروز خردسالان ناکامی بوده که باورمندان گردهم آمده و برای شادی روان آنان با آجیل ویژه و خوردنی های سنتی، دادو دهش و شادمانی برپا می کردند. « وهمرو» نیز برگرفته از جایگاه « وهمن امشاسپند» به چمار (معنی) نیک اندیشی است که با داد ودهش همراه است. « بی بی سه شنبه» بیگمان به باورهای پس از اسلام در ایران نسبت دارد زیرا در گاه شماری سنتی زرتشتیان هفته نیست و سه شنبه جایگاهی ندارد، گفتنی است « بی بی» نیز واژه پارسی نیست؛ نکته یکسانی که در سفره های یادشده دیده می شود این است که برگزار کنندگان سفره ها باور دارند که تنها بانوان بایستی برجایگاه سفره باشند و موبدان نیز برای سرایش بخشی از اوستا باشنده نیستند، بیگمان از سنت های دینی زرتشتی نبوده که پذیرفته نشده است.