درود بر سرور گرامی موبد نیکنام، چرا هرگاه کسی در مورد نماز زرتشتیان می پرسد شما می فرمایید که نماز ما زرتشتیان از زمان ساسانی شکل گرفته؟ شما که بهترمی دانید که ما زرتشتیان پیش از هخامنشیان نیز نماز داشتیم، پس چرا شکل گیری نماز را به موبدان ساسانی نسبت می

پرسش: 

درود بر سرور گرامی موبد نیکنام، چرا هرگاه کسی در مورد نماز زرتشتیان می پرسد شما می فرمایید که نماز ما زرتشتیان از زمان ساسانی شکل گرفته؟ شما که بهترمی دانید که ما زرتشتیان پیش از هخامنشیان نیز نماز داشتیم، پس چرا شکل گیری نماز را به موبدان ساسانی نسبت می دهید.؟ با سپاس

 

پاسخ: 

 

درود، نماز و نیایشی از اوستا که اکنون همکیشان به ریخت(:شکل) ترادادی(:سنتی) آن را می سرایند و در«خرده اوستا» آمده است، موبدی دانشمند به نام مهراسپندان(ماراسپند) به روزگار ساسانی نگاشته است.

 

 برداشت درست ایشان برای نیایش زرتشتیان در آن دوران چنان بوده که بانگرش به زندگی، پیشه، باور مرتوها(:مردم) و نیازهای آنان با گزینش بخش هایی از گنجینه اوستا گرد آوری شده است. به ویژه اینکه تیره و دین های تازه وارد شده به ایران از هرسو به شیوه هایی دیگر نماز و نیایش داشته بنابراین شایسته تر اینکه ایرانیان زرتشتی نیز کمتر از دیگران نباشند.

 

گفتنی است مرتو از آغاز پیدایش به گونه ای نمازگزار و نیایش کننده نیز بوده است. به ویژه هرگاه در برابر دشمنِ زاستاری(:طبیعی) مانند زلزله، آتشفشان، بیماری، آفت، سیل و توفان قرار می گرفته به گونه ای دست به نیایش داشته است. و ناگفته پیداست که در نیایش هایش سخن از رهایی، آزادی، تندرستی و زندگی در جهان با آرامش بوده است. 

 

 چنانچه به سرودهای زرتشت، (گات ها، هات ۲۸) نگاه کنیم؛ که زمان آن به پیش از دوران هخامنشی نیز می رسد، زرتشت از واژه «نِمَنگها» یاد می کند و خواستار نیایش است. 

 

در بند نخست از این سرود، زرتشت با دست های برافراشته «اهورامزدا»(:دانایی وآگاهی بیکرانِ هستی مند) را ستایش می کند و آرمان دارد تا با نیایشی که برپایه«خردمندی» وفروزه وهومن(:منش نیک) انجام می گیرد، کارهای شایسته و کردار نیک از خود داشته باشد تا «گِه اوش اوروان» (:روان هستی) را خشنود سازد.

 

 آشکار است چنانچه بخواهیم به شیوه آموزگار و پیام گوی راستی خود نیایش کننده باشیم، به فلسفه نیایش او نیز باید پی ببریم و خود بیندیشیم که  به هر روزگاری و در هرجایگاهی، چگونه می توان از گفتار و خرد  شایسته بهره گرفت تا با کارهای نیکی که از دانایی سرچشمه خواهد داشت، هویت مرتوگانی(:بشری) خویش را در فرآیند زندگی در گردشِ هستی؛آشکار، پویا و پایدار ساخته باشیم.