- صفحه اصلی
- دوره نمایندگی
- گفتمان
- فرهنگ ایران
- نوشتارها
- نیایش های اوستایی
- نهاد های زرتشتی
- درباره ما
- پایگاه های مرتبط
- خبرها
جناب نیکنام دلیل از بین رفتن روش دخمه گذاری در یزد و شهرهای دیگر ایران چه بود؟ کمی در مورد آنها توضیح دهید.
پرسش:
جناب نیکنام دلیل از بین رفتن روش دخمه گذاری در یزد و شهرهای دیگر ایران چه بود؟ کمی در مورد آنها توضیح دهید.
پاسخ:
یکی از شیوه هایی که نیاکان ما برای از بین بردن جسد درگذشتگان خود داشته اند، شیوه دخمه گذاری بوده است. دربسیاری ازشهرها نیز تن بی جان درگذشتگان را به خاک می سپرده اند، که مزارهای باستانی گواه این شیوه است. شاهنامه فردوسی نیز به موردی اشاره می کند که با آتش مرده را ازبین برده اند.
به باور نیاکان ما، تن هرکس هنگامی که بی جان می شده است، آنرا "نسا"، گونه ای از پلیدی ها می دانستند ودریافته بودندکه اگر گندزدایی نشود، زیستگاه خودشان را آلوده خواهد کرد.
بنابراین آن را با کمک یکی از پاک کننده های ترادادی(:سنتی) که شناخته شده بود، ازبین می بردند. پاک کننده ها نیز: خاک، هوا، آب و آتش بودند. آنانکه در بخش های سردسیر وپوشیده از برف زندگی داشتند، بیگمان توانایی جابجایی برف وشیوه خاکسپاری را نداشته اند به همین روی جسد درگذشته رادر بالای تپه ویاکوهی که بیرون از زیستگاهشان بوده، در جایی می گذاشتند تا خوراک کرکس ها گردد. این مکان ها که دیوار بلندی به ریخت(:شکل) استوانه در بالای بلندی ها داشته، دخمه نام گرفته است.
دخمه گزاری یکی از شیوه های مناسب آن روزگار بوده به سبب اینکه زمین های زیادی که برای کشاورزی و بنا کردن ساختمان ها نیاز بوده زیر پوشش مزار درگذشتگان نمی رفته است - هزینه های زیادی نیز که اکنون برای خرید زمین مزار، راه و خیابان، سنگ مزار، نابودی گل وگلاب و... است را درپی نداشته است - همچنین هرکس برای یاد بود درگذشتگان به بیرون از شهر و روستا به ارامگاه می رفته است از مزار ویژه ای دیدار نمی کرده بلکه به یاد «هماروانان وفروهر درگذشتگان» (:تمامی روان و فروهرها) بوده است - خانواده هاجلوه باشکوه گذشت را نیز به نمایش می گذاشتند چون برای پایداری زیستن درهستی(:تنازع بقا)، تن بیجان خویشان خود را برای خوراک کرکس ها وزنده بودن آنان هدیه می کردند - دریک نوشته پژوهشی نیز آمده بود که آب دهان کرکس ها همه میکروب های بیماری مرتو را نابود خواهد کرد.
در دهه چهل خورشیدی به دنبال کوچ همیشگی کرکس ها به سبب گسترش شهرنشینی وبا نگرشی نامناسب از این شیوه که با عکس وفیلم از دخمه ها روی داد. از آن پس شیوه خاک سپاری برگزیده شد وشیوه دخمه گذاری دنبال نشد. به همین روی دخمه ها اندک اندک رو به فراموشی رفتند.