منظور از پاک داشتن چهار آخشیج چیست؟ چون بدن آلوده مرده را با آب می شویند، درایران جسد را در خاک قرار می دهند و درهندوستان می سوزاند.، چرا این کارها در ادبیات اوستایی کیفر بالایی داشته است.

پرسش: 

منظور از پاک داشتن چهار آخشیج چیست؟ چون بدن آلوده مرده را با آب می شویند، درایران جسد را در خاک قرار می دهند و درهندوستان می سوزاند.، چرا این کارها در ادبیات اوستایی کیفر بالایی  داشته است. 

پاسخ: 

در فرهنگ باستانی ایران و ادبیات اوستایی، چهارآخشیج (: آب، باد، خاک، آتش) همگی باید پاک نگاه داشته شوند، آنها از گوهر های سازنده هستی بوده و به باور ترادادی(سنتی)، گاهی به آنها خوراک نیز داده می شده است. چوب خوشبو را پیوسته به آتش می افزودند تا فروزان و پایدار بماند - در جشن آبانگان با سرود اوستایی «آبزور» و افزودن چکه هایی از شیرآغشته به برگهای خشک آویشن و گلبرگ گل سرخ به آب، خوراک می دادند تا همچنان بالنده بماند - خاک را بذرونهال می بخشیدند تا سرسبزی وشادابی به ارمغان آورد - با روشن کردن عود، کًندرو گلاب افشانی، هوا رانیز خوراک می دادند تا خوشبو گردد.  باور ترادادی باستانی ایران، هرچهار آخشیج  راپاک کننده نیز می دانستند به همین روی از جایگاه سپند وارزشمندی برخوردار بوده اند. آتشکده ها که مکان نگهداری آتش بوده است در جایی بنا می شده که آب چشمه، رودخانه ودریا نیزباشد، چون خاک و هوا درهمه جا فراوان بوده است. برای از بین بردن آلودگی هانیز از هریک درجای خود بهره می گرفته اند. برای اینکه جسد درگذشتگان زیستگاه را آلوده نسازد، آن را به بیرون از مکان زندگی می بردند و با یکی از همین پاک کننده ها زیستگاه را گندزدایی می کردند. اگرکسی برکشتی ودریا درمی گذشت، لابد اورا به آب می سپردند. بیشتر مرتوگان (مردم) جسد را به خاک سپرده که مزارهای باستانی درجای جای ایران یادگار آن دوران است. درمکان هایی که پوشیده از برف بوده وشیوه خاک سپاری دشوار بوده است، جسد درگذشتگان را دربالای بلندی ها( به نام دخمه) ودرهوا می گذاشتند تا کرکس ها نیز خوراک داشته باشند. به این ترتیب هوا، باد ونورخورشید زیستگاه را گند زدایی وپاک می کرده است. اینها هیچکدام ناشایست نبوده که کیفر داشته باشد اما آب جاری را آلوده کردن، آب را بیهوده به هدر دادن، خاک سرسبز وجنگل ها را از بین بردن، هوا را با دود وبوی بد ناخوش کردن، پلیدی در آتش ریختن، همه از کردارهای ناشایست بوده است.