درود بر شما، فردی را در نظر می گیریم که فاقد وجدان بیدار باشد و کارهای ناشایست بسیاری انجام دهد از جمله کشتار انسانها، اگردر بینش زرتشت، بهشت و جهنمی در دنیای دیگر وجود نداشته باشد، پس او با این همه جنایت، هیچ گونه آزاری نخواهد دید؟ مانند بسیاری از حاکما

پرسش: 

درود بر شما، فردی را در نظر می گیریم که فاقد وجدان بیدار باشد و کارهای ناشایست بسیاری انجام دهد از جمله کشتار انسانها، اگردر بینش زرتشت، بهشت و جهنمی در دنیای دیگر وجود نداشته باشد، پس او با این همه جنایت، هیچ گونه آزاری نخواهد دید؟ مانند بسیاری از حاکمان زمان که زندگی راحتی دارند، چگونه تاوان کارهای پلید خویش را خواهند داد؟

پاسخ: 

درودبر شما، از کجا دریافتهاید که در بینش زرتشت ودر دنیای دیگر، بهشت و جهنمی وجود ندارد! بهشت از واژه اوستایی « وَهیشتم مَنو» گرفته شده است، « وَه» به چِمار (معنی) نیک که در گویش پارسی به ریختِ (شکل) «بِه» نیز تبدیل شده است وهیشتم به چمار«بهترین» ( به، بهتر، بهترین) مَنو نیز به چمار«منش» است. بنابراین «بهترین حالت مینوی» برای روان همان بهشت در بینش زرتشت است. «اچیشتم مَنو» (دوزخ) نیز بدترین حالت خواهد بود، بهشت و دوزخ در فرهنگ ادیان ابراهیمی با واژگان «جَنَت» و «جهنم» نام برده شده است. تفاوت بهشتِ اندیشه ایرانی با جنتِ اشاره شده در تورات و در نسک (کتاب) های سپند (مقدس) پس از آن در این است که در بینش زرتشت،  خداونداز پیش مکانی به نام بهشت را به وجود نیاورده که ایده آل و خوش آیند برای زندگی جسمی ومادی مَرتو (انسان) باشد و جایی را به نام دوزخ فراهم نکرده است تا مَرتوی بدکار را تنبیه کند و عذاب دهد. از آنجا که انسان در بینش زرتشت آزاد است تا با وجدان و اراده خویش راه نیک و بد را با آزادی برگزیند به همان اندازه روان او با انجام کارهای نیک، شاد وآرام خواهد شد و با کردار ناشایست، آزرده و ناآرام خواهد گشت.  این شادی و آرامشِ روان، همان بهشت در اندیشه پیروان زرتشت است که پس از مرگ نیز همچنان برای روان او ادامه خواهد داشت.  از آنجا که هیچ مرتو وانسانی بی وجدان (بینش درونی) آفریده نشده است،  هرفرد تفاوت بین کردار نیک و بد را به خوبی می داند و احساس خواهد کرد! آشکار است که با بداندیشی، بدگفتاری و کردار ناشایست کسی احساس آرامش نخواهد کرد. وجدان و روان او پیوسته در عذاب و رنج بوده ولی به آن خوگرفته است. بیگمان با بیان «آتش جهنم» و آزار جسمی در جهان پس از مرگ نیز، جنایت ها و کشتارهای زیادی روی داده و خواهد داد، زیرا بدکاران هراسی ازاینگونه کیفرها نداشته ونخواهند داشت.